Carl Peter Henrik Dam (1895–1976)
Carl Peter Henrik Dam urodził się 21 lutego 1895 roku, zmarł 17 kwietnia 1976 roku. Był duńskim biochemikiem i fizjologiem specjalizującym się w biochemii żywienia oraz fizjologii. Najbardziej znany jest z odkrycia witaminy K – związku niezbędnego do prawidłowego krzepnięcia krwi. Za to osiągnięcie otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny w 1943 roku, wspólnie z Edwardem Doisym.
Carl Dam miał duży udział w rozwoju biochemii i medycyny. Odkrycie witaminy K wyjaśniło mechanizm prawidłowego krzepnięcia krwi oraz umożliwiło leczenie wielu zaburzeń krwotocznych. Jego badania zapoczątkowały intensywny rozwój nauki o witaminach rozpuszczalnych w tłuszczach oraz przyczyniły się do rozwoju hematologii, chirurgii i neonatologii. Nadal witamina K pozostaje jednym z podstawowych składników profilaktyki krwawień u noworodków i pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia.
W dorobku Dama centralne miejsce zajmuje odkrycie witaminy K w 1929 roku podczas badań nad metabolizmem cholesterolu u kurcząt. Zaobserwował, że dieta pozbawiona określonego czynnika prowadzi do ciężkich krwawień, mimo prawidłowej liczby płytek krwi. Zidentyfikował nową witaminę odpowiedzialną za proces krzepnięcia i nazwał ją literą K od niemieckiego słowa Koagulation. Odkrycie to przekształciło medycynę kliniczną i fizjologię.
Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za 1943 rok otrzymał wspólnie z Edwardem Doisy’m. Dam został wyróżniony za odkrycie witaminy K, a Doisy za ustalenie jej chemicznej natury.
Strona została opracowana na podstawie danych z: Nobel Prize.