Amalie Emmy Noether (1882–1935)
Amalie Emmy Noether urodziła się 23 marca 1882 roku, a zmarła 14 kwietnia 1935 roku. Była niemiecką matematyczką, jedną z najważniejszych twórczyń algebry abstrakcyjnej. Jej twierdzenie łączące symetrie z prawami zachowania stało się fundamentalnym narzędziem fizyki teoretycznej.
Noether przebudowała sposób uprawiania algebry, kładąc nacisk na struktury, ideały i pierścienie zamiast na obliczenia jednostkowych przypadków. Jej szkoła wywarła trwały wpływ na algebrę współczesną. W fizyce twierdzenia Noether wykazały głęboki związek pomiędzy symetriami ciągłymi a prawami zachowania, co jest dziś podstawą mechaniki klasycznej, teorii pola i fizyki cząstek.
Najbardziej międzydziedzinowym osiągnięciem Noether było twierdzenie opublikowane w 1918 roku, zgodnie z którym każdej ciągłej symetrii działania odpowiada prawo zachowania. Powiązało ono pojęcia energii, pędu i momentu pędu z symetriami czasoprzestrzeni i stało się jednym z podstawowych narzędzi nowoczesnej fizyki teoretycznej.
Noether była wysoko ceniona przez czołowych matematyków, m.in. Hilberta i Kleina, lecz bariery instytucjonalne związane z płcią długo ograniczały jej formalną karierę akademicką. Po 1933 roku została usunięta z Uniwersytetu w Getyndze przez nazistowskie przepisy i wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. Pełna skala jej znaczenia stała się jeszcze wyraźniejsza po śmierci.
Strona została opracowana na podstawie danych z: Wikipedia i MacTutor History of Mathematics.
