Ibn al-Hajsam (965–ok. 1040)
Ibn al-Hajsam urodził się około 965 roku w Basrze, zmarł około 1040 roku w Kairze. Był arabskim fizykiem, matematykiem i astronomem specjalizującym się w optyce, matematyce i metodologii badań naukowych. Najbardziej znany jest z opracowania nowoczesnej teorii widzenia oraz pionierskiego wykorzystania eksperymentu w badaniach fizycznych. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych uczonych świata islamu i jednego z prekursorów metody naukowej.
Ibn al-Hajsam istotnie wpłynął na rozwój optyki oraz metodologii nauk eksperymentalnych. W swoim monumentalnym „Kitab al-Manazir” dowiódł, że widzenie zachodzi dzięki światłu wpadającemu do oka, obalając starożytne teorie zakładające emisję promieni przez oko. Przeprowadzał liczne doświadczenia z kamerą obscurą, odbiciem i załamaniem światła, łącząc matematykę z eksperymentem. Podkreślał konieczność sprawdzania hipotez poprzez obserwację i doświadczenie, wyprzedzając metodologicznie wielu uczonych późniejszej Europy. Jego dzieła wywarły bardzo silny wpływ na Rogera Bacona, Johannesa Keplera oraz rozwój optyki nowożytnej.
Za główny rezultat pracy Ibn al-Hajsama można uznać opracowanie nowoczesnej teorii widzenia przedstawionej w „Księdze optyki” („Kitab al-Manazir”). Udowodnił, że światło odbite od przedmiotów trafia do oka, umożliwiając widzenie. Przeprowadził liczne eksperymenty dotyczące propagacji światła, działania kamery obscury oraz zjawisk odbicia i załamania. Jego badania zapoczątkowały nowoczesną optykę geometryczną i eksperymentalną. „Księga optyki” pozostawała podstawowym podręcznikiem optyki przez kilkaset lat.
Ibn al-Hajsam cieszył się ogromnym autorytetem jako matematyk i fizyk. Według przekazów przez pewien czas pozostawał w areszcie domowym po konflikcie z kalifem Al-Hakimem, co paradoksalnie umożliwiło mu intensywną pracę naukową. Jego dzieła szybko rozpowszechniły się w świecie islamu, a później zostały przetłumaczone na łacinę i wywarły bardzo silny wpływ na naukę europejską.
Strona została opracowana na podstawie danych z: Wikipedia i Britannica.