Irwin Allan Rose (1926–2015)
Urodzony 16 lipca 1926 roku, Irwin Allan Rose był amerykańskim biochemikiem; zmarł 2 czerwca 2015 roku. Specjalizował się w biochemii i biologii molekularnej. Zasłynął przede wszystkim z odkrycia mechanizmu degradacji białek z udziałem ubikwityny. Jego badania istotnie zmieniły rozumienie regulacji procesów komórkowych i zapewniły podstawy nowoczesnej biologii białek. W 2004 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii.
Irwin Rose odegrał ważną rolę w poznaniu mechanizmów kontrolujących funkcjonowanie komórek eukariotycznych. Wspólnie z Avramem Hershko i Aaronem Ciechanoverem odkrył system ubikwityna–proteasom odpowiedzialny za selektywną degradację białek. Odkrycie to wykazało, że komórka aktywnie kontroluje los poszczególnych białek, oznaczając je cząsteczkami ubikwityny przed ich zniszczeniem. Mechanizm ten okazał się kluczowy dla regulacji cyklu komórkowego, odpowiedzi immunologicznej, naprawy DNA oraz wielu procesów metabolicznych. Badania Rose’a zapewniły podstawy dla rozwoju nowych terapii przeciwnowotworowych i przyczyniły się do lepszego zrozumienia chorób neurodegeneracyjnych. Znaczenie odkrytego przez niego mechanizmu jest porównywane do znaczenia odkrycia struktury DNA dla biologii molekularnej.
Najważniejszym osiągnięciem Rose’a było odkrycie mechanizmu degradacji białek z udziałem ubikwityny. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku wykazał wraz ze współpracownikami, że komórki nie niszczą białek przypadkowo, lecz wykorzystują do tego wysoce zorganizowany system molekularny. Białka przeznaczone do degradacji są znakowane cząsteczkami ubikwityny, a następnie kierowane do proteasomów, gdzie ulegają rozkładowi. Odkrycie to całkowicie zmieniło rozumienie regulacji komórkowej i umożliwiło rozwój nowych kierunków badań biomedycznych. Za te badania Rose otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii w 2004 roku.
Nagrodę Nobla z chemii w 2004 roku otrzymał wspólnie z Aaronem Ciechanoverem i Avramem Hershko za odkrycie degradacji białek zależnej od ubikwityny.
Strona została opracowana na podstawie danych z: Nobel Prize.