Ivar Giaever (1929–2025)
Ivar Giaever urodził się 5 kwietnia 1929 roku w Bergen, a zmarł 20 czerwca 2025 roku w Schenectady. Był norwesko-amerykańskim fizykiem eksperymentalnym. Specjalizował się w fizyce ciała stałego, nadprzewodnictwie i zjawisku tunelowania. Zasłynął z eksperymentalnego wykorzystania tunelowania elektronów do badania nadprzewodników, za co współotrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki w 1973 roku.
Ivar Giaever wpłynął na rozwój fizyki ciała stałego. W latach sześćdziesiątych dowiódł, że zjawisko tunelowania kwantowego może być wykorzystane do badania właściwości nadprzewodników. Opracowana przez niego spektroskopia tunelowa umożliwiła bezpośredni pomiar przerwy energetycznej przewidzianej przez teorię BCS. Wyniki te stanowiły jedno z najważniejszych eksperymentalnych potwierdzeń teorii nadprzewodnictwa i przyczyniły się do rozwoju nowoczesnej fizyki materiałowej oraz nanotechnologii.
Do najważniejszych rezultatów pracy Giaevera należy opracowanie metody tunelowania elektronów przez cienką warstwę izolatora oddzielającą metal od nadprzewodnika. Technika ta pozwoliła po raz pierwszy bezpośrednio zmierzyć strukturę elektronową nadprzewodników oraz potwierdzić istnienie przerwy energetycznej przewidywanej przez teorię Bardeena, Coopera i Schrieffera. Spektroskopia tunelowa pozostaje jedną z podstawowych metod badań materiałów kwantowych.
Giaever jeszcze za życia został zaliczony do czołowych eksperymentatorów fizyki ciała stałego. Otrzymał Nagrodę Nobla w wieku 44 lat i przez wiele lat prowadził badania w General Electric Research Laboratory oraz Rensselaer Polytechnic Institute. W późniejszych latach zasłynął również z publicznych wypowiedzi krytycznych wobec części prognoz dotyczących zmian klimatu.
Strona została opracowana na podstawie danych z: Wikipedia i Nobel Prize.