Jan Filopon (ok. 490–ok. 570)
Jan Filopon był bizantyjskim filozofem, logikiem i komentatorem Arystotelesa. Urodził się około 490 roku w Aleksandrii, a zmarł około 570 roku. Specjalizował się w filozofii przyrody, logice i fizyce. Znany jest przede wszystkim z krytyki arystotelesowskiej teorii ruchu oraz sformułowania koncepcji impetu, stanowiącej ważny etap rozwoju mechaniki. Był jednym z najwybitniejszych uczonych późnej starożytności.
Jan Filopon miał szczególne znaczenie dla rozwoju średniowiecznej fizyki poprzez zakwestionowanie wielu poglądów Arystotelesa dotyczących ruchu ciał. Zaproponował teorię impetu, zgodnie z którą ciało wprawione w ruch zachowuje pewną wewnętrzną właściwość umożliwiającą dalszy ruch bez ciągłego działania siły. Pogląd ten wywarł wpływ na średniowiecznych uczonych arabskich oraz europejskich, przygotowując grunt pod rozwój mechaniki Galileusza i Newtona. Filopon krytykował również poglądy Arystotelesa dotyczące budowy kosmosu oraz wieczności świata, rozwijając bardziej empiryczne podejście do filozofii przyrody.
Za główny rezultat pracy Jana Filopona można uznać opracowanie teorii impetu. W komentarzach do dzieł Arystotelesa argumentował, że rzucone ciało porusza się nie dlatego, że powietrze je popycha, lecz dlatego, że podczas rzutu otrzymuje pewną własność – impet – umożliwiającą dalszy ruch. Koncepcja ta stanowiła istotne odejście od klasycznej mechaniki Arystotelesa i stała się jednym z najważniejszych etapów prowadzących do nowożytnego pojęcia bezwładności.
Filopon był ceniony jako komentator Arystotelesa i nauczyciel filozofii. Równocześnie jego poglądy filozoficzne i teologiczne wywoływały liczne kontrowersje zarówno w środowisku filozofów, jak i teologów. Niektóre jego poglądy zostały później uznane za nieortodoksyjne przez Kościół bizantyjski. Mimo to jego dzieła wywarły bardzo silny wpływ na filozofię islamską i scholastykę średniowieczną.
Strona została opracowana na podstawie danych z: Wikipedia i Stanford Encyclopedia of Philosophy.