Karol Stanisław Olszewski (1846–1915)
Urodzony 29 stycznia 1846 roku, Karol Stanisław Olszewski był polskim fizykiem i chemikiem; zmarł 24 marca 1915 roku. Specjalizował się w fizyce niskich temperatur i chemii fizycznej. Zasłynął przede wszystkim z pierwszego na świecie skroplenia tlenu i azotu w stanie statycznym, dokonanego wspólnie z Zygmuntem Wróblewskim. Jego badania zapoczątkowały rozwój kriogeniki i fizyki niskich temperatur.
Karol Olszewski wpłynął na rozwój kriogeniki oraz fizyki niskich temperatur. W 1883 roku wspólnie z Zygmuntem Wróblewskim jako pierwszy na świecie uzyskał trwałe skroplenie tlenu i azotu, co otworzyło drogę do badań nad właściwościami gazów w ekstremalnie niskich temperaturach. W kolejnych latach samodzielnie skroplił również argon i metan oraz prowadził pionierskie badania nad właściwościami ciekłych gazów. Jego osiągnięcia zapewniły podstawy nowoczesnej kriogeniki wykorzystywanej współcześnie w fizyce, chemii, medycynie i technice.
Do najważniejszych rezultatów pracy Olszewskiego należy pierwsze trwałe skroplenie tlenu i azotu w 1883 roku wspólnie z Zygmuntem Wróblewskim. W przeciwieństwie do wcześniejszych krótkotrwałych obserwacji, udało się uzyskać stabilną ciecz umożliwiającą prowadzenie badań laboratoryjnych. Odkrycie zapoczątkowało nowoczesną fizykę niskich temperatur i stworzyło podstawy późniejszego skroplenia wodoru oraz helu.
Olszewski był jednym z najbardziej cenionych polskich uczonych przełomu XIX i XX wieku. Jego osiągnięcia szybko zdobyły międzynarodowe uznanie, a Uniwersytet Jagielloński stał się jednym z najważniejszych ośrodków badań kriogenicznych w Europie. Był wielokrotnie zgłaszany jako kandydat do Nagrody Nobla, choć jej nie otrzymał.
Strona została opracowana na podstawie danych z: Wikipedia i Britannica.