Odd Hassel (1897–1981)
Odd Hassel był norweskim chemikiem fizycznym. Urodził się 17 maja 1897 roku, a zmarł 11 maja 1981 roku. Specjalizował się w chemii fizycznej, stereochemii i analizie strukturalnej cząsteczek. Znany jest przede wszystkim z badań nad konformacją związków cyklicznych, zwłaszcza cykloheksanu. Jego prace zapewniły podstawy współczesnej analizy konformacyjnej. W 1969 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii wspólnie z Derekiem Bartonem.
Hassel miał duży udział w rozwoju stereochemii. Dzięki zastosowaniu dyfrakcji elektronowej dowiódł, że cząsteczki cykloheksanu nie są płaskie, lecz przyjmują stabilne konformacje przestrzenne, takie jak forma krzesłowa. Odkrycie to istotnie zmieniło rozumienie budowy związków organicznych i umożliwiło przewidywanie ich reaktywności. Jego badania stały się podstawą analizy konformacyjnej rozwiniętej później przez Dereka Bartona.
Najbardziej znanym wynikiem prac Hassela było wyjaśnienie przestrzennej budowy cykloheksanu i innych związków pierścieniowych. Dowiódł, że konformacja krzesłowa jest energetycznie najkorzystniejsza oraz że podstawnik może zajmować pozycję osiową lub równikową, co wpływa na właściwości chemiczne cząsteczki. Odkrycie to należy do najważniejszych osiągnięć stereochemii XX wieku.
Hassel uchodził za najwybitniejszego norweskiego chemika swojej epoki. Jego odkrycia początkowo miały znaczenie głównie dla chemii teoretycznej, lecz z czasem stały się fundamentem nowoczesnej chemii organicznej. Nagroda Nobla w 1969 roku potwierdziła przełomowy charakter jego badań.
Strona została opracowana na podstawie danych z: Wikipedia i Nobel Prize.