Ryōji Noyori (1938– )
Ryōji Noyori urodził się 3 września 1938 roku; jest japońskim chemikiem. Specjalizuje się w chemii organicznej i katalizie asymetrycznej. Znany jest przede wszystkim z opracowania metod asymetrycznego uwodorniania prowadzących do selektywnej syntezy związków chiralnych. Jego badania odegrały fundamentalną rolę w rozwoju nowoczesnej syntezy organicznej i przemysłu farmaceutycznego.
Ryōji Noyori miał duży udział w rozwoju nowoczesnej katalizy asymetrycznej i syntezy stereoselektywnej. Jego badania umożliwiły wydajne otrzymywanie cząsteczek chiralnych o wysokiej czystości enancjomerycznej, co miało bardzo duże znaczenie dla farmacji, agrochemii i chemii materiałowej. Opracowane przez Noyoriego katalizatory asymetryczne pozwoliły na bardziej ekonomiczną i selektywną produkcję wielu leków oraz związków biologicznie aktywnych. Jego prace przyczyniły się do rozwoju zielonej chemii poprzez ograniczenie liczby etapów syntezy i ilości odpadów chemicznych. Kataliza asymetryczna rozwijana przez Noyoriego stała się jednym z fundamentów współczesnej chemii organicznej i przemysłowej.
Za główny rezultat pracy Noyoriego można uznać opracowanie wydajnych metod asymetrycznego uwodorniania z wykorzystaniem chiralnych katalizatorów metaloorganicznych. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku Noyori dowiódł, że odpowiednio zaprojektowane kompleksy metali przejściowych mogą prowadzić do bardzo selektywnej syntezy jednego enancjomeru związku organicznego. Odkrycie to umożliwiło produkcję leków i substancji biologicznie czynnych o wysokiej czystości stereochemicznej. Badania Noyoriego wyraźnie przekształciły nowoczesną syntezę organiczną i odegrały ogromną rolę w rozwoju przemysłu farmaceutycznego.
Nagrodę Nobla z chemii w 2001 roku podzielił z Williamem Knowlesem i Barrym Sharplessem. Noyoriego nagrodzono za prace nad chiralnie katalizowanymi reakcjami uwodorniania, ważnymi dla selektywnej syntezy enancjomerów.
Strona została opracowana na podstawie danych z: Nobel Prize i Wikipedia.